Szermierka - zapomniana królowa sztuk walki

Szermierka - zapomniana królowa sztuk walki

Historia średniowiecznego fechtunku, dawne europejskie techniki walki ocalałe w podręcznikach z epoki dzisiaj powracają w wielkim stylu. Szermierkę długim mieczem odtwarzają pasjonaci i uczą tej sztuki walki nowe pokolenia. Zobaczcie skąd czerpią wiedzę i na czym polega fechtunek.

Historia szermierki w Europie

Wiele wieków temu szermierka mieczem była jednym z najbardziej rozwiniętych systemów walki w Europie. Nie znano wtedy karate, mma ani judo. Znano za to fechtunek i to bardzo dobrze. Bo miecze nosili wtedy prawie wszyscy: zarówno rycerstwo, jak i osoby niższego stanu. Zdyscyplinowana sztuka posługiwania się mieczem była królową sztuk walki tamtych czasów. Dzisiaj wraca do życia po latach zapomnienia dzięki pasjonatom dawnych europejskich sztuk walki. Dzięki ich pracy, studiowaniu podręczników opisujących techniki walki mieczem (tzw. „traktatów”) odtwarzają oni szermierkę używaną w średniowieczu.

Co ciekawe, średniowieczna tradycja fechtunku przez lata była dyskryminowana przez badaczy szermierki z późniejszych epok. Autor „Schools and Masters of Fence" z 1884 roku, jednego z najpopularniejszych ówczesnych dzieł na ten temat, sir Egerton Castle roku pisał o europejskiej szermierce mieczem jako o prymitywnej i opartej głównie na brutalnej sile. Według jego mniemania, miejscem narodzin „prawdziwej”, usystematyzowanej i kunsztownej szermierki były renesansowe Włochy – ojczyzna rapiera. Trudno rozstrzygać co jest lepsze – walka rapierem czy mieczem, jednak jedno jest pewne: niezależnie od obiektywnej prawdy, dziś także Ty możesz nauczyć się walczyć mieczem jak średniowieczni mistrzowie dzięki licznym zachowanym podręcznikom fechtunku. 


Europejskie średniowieczne podręczniki szermierki 

Najwcześniejszy ocalały podręcznik walki mieczem opisujący walkę mieczem i puklerzem to anonimowy manuskrypt przechowywany w kolekcji Royal Armouries w Leeds w Anglii, datowany na okolice roku 1300. Ilustracje pokazują pary nieopancerzonych szermierzy w różnych postawach, wykonujących cięcia, pchnięcia, parowania i rozbrojenia. Pod każdą ilustracją znajduje się wyjaśniający tekst po łacinie, choć wiele określeń technicznych pochodzi z języka niemieckiego.

Następny ocalały podręcznik szermierki, datowany na rok 1389, również pochodzi z Niemiec i pozostaje anonimowy. Niemniej, autor przekazuje w nim nie własną wiedzę, ale nauki swojego mistrza, Johannesa Liechtenauera, którego system obejmujący fechtunek oraz zapasy(bez zbroi, w zbroi i konno) zdominował szermierkę niemiecką na kolejne 250 lat. Zapiski zawarte w tym dziele, pozbawione są ilustracji, ale w zamian bardzo obszernie opisują psychologię i filozofię walki, dając wgląd w sposób myślenia dawnych wojowników. Niestety, rozdziały zawierające techniki walki długim mieczem, tasakiem, mieczem i puklerzem, sztyletem, kijem, a także zapaśniczej pozostały niedokończone.

Dawne europejskie sztuki walki są całkiem nowoczesne

Teoretyczne podstawy niemieckiej sztuki walki brzmią wyjątkowo nowocześnie. Koncentrując się na istocie przejęcia inicjatywy, pozostaniu w ofensywie i kontrolowaniu broni przeciwnika, mogą przypominać założenia współczesnej szermierki na florety lub szpady. Zwracają również uwagę na przewagę szybkości pchnięcia nad uderzeniem – którą to koncepcję przypisuje się na ogół dopiero włoskim mistrzom rapiera. Rozwianiu ulega też mit jakoby walka w średniowieczu polegała przede wszystkim na sile. Średniowieczni autorzy dowodzą, że słabszy fizycznie szermierz odpowiednio używający sztuki fechtunku miałby takie same szanse zwycięstwa, co siłacz.

Chcesz poczytać więcej o fechtunku? Odwiedź blog kuba.potocki.org.pl

Uniwersalna broń: długi miecz

Wspólną cechą dawnych sztuk walki zarówno, niezależnie pochodzenia geograficznego, było użycie długiego miecza. Ta biała broń miała przeważnie od 120 do 130 cm długości z rękojeścią pozwalającą na użycie obu rąk. Miecz taki jest na tyle lekki, iż można było walczyć nim również (np. z końskiego grzbietu) przy użyciu tylko jednej ręki. Podczas walki pieszo przeciwko nieopancerzonemu przeciwnikowi trzymano go oburącz, tnąc i pchając. Przeciw wrogom odzianym w zbroje chwytano ostrze lewą ręką w połowie i używano jak krótkiej włóczni, pchając w połączenia elementów zbroi. Inne typy broni opisywane w starych traktatach to Sper (włócznia), Degen (sztylet), Mordaxt (młot) oraz Stange (kij). Dodatkowo dużo uwagi dzieła te poświęcały technikom zapaśniczym.

Artykuł powstał we współpracy ze stowarzyszeniem Dawnych Europejskich Sztuk Walki Arma

T.K. via Arma 3 25 kwietnia 2016  4743

Dodaj komentarz

  • Anna
    20 lipca 2017
    Mnie wydaje się to niebezpiecznym sportem
  • 20 lipca 2017
    Szermierka kojarzy się z tak odległymi czasami...
  • aneza
    29 kwietnia 2016
    To ciekawe - z artykułu wynika, niemalże, że szkoła włoska to dopiero rapier, a długi miecz to Niemcy. Tymczasem rozwijała się równocześnie - i, podobnie jak w niemieckiej, najwięcej w tym czasie uwagi poświęcono długiemu mieczowi i walce bez zbroi. Liczne traktaty, zazwyczaj bogato ilustrowane, m.in Fiore dei Liberi (czasy bitwy pod Grunwaldem), czy Filippo Vadi. Słynny Zawisza Czarny z Garbowa miał włoskiego, nie niemieckiego nauczyciela szermierki itp.

Artykuły z kategorii: Sztuki Walki

brazylijskie-jiu-jitsu-warszawa-jak-wybrac-klub

Brazylijskie Jiu Jitsu Warszawa – jak wybrać klub?

Nie ma co ukrywać – kluby BJJ Warszawa aż się biją o klienta. W stolicy oferta treningów sportów walki jest wyjątkowo szeroka. Jak zdecydować się na klub BJJ w Warszawie? Na czym właściwie polega Brazylijskie Jiu Jitsu? BJJ Warszawa treningi dla każdego!

krav-maga-poznan-czy-to-trening-takze-dla-dzieci

Krav maga Poznań – czy to trening także dla dzieci?

Krav maga Poznań: jak znaleźć odpowiednią organizację? Czy krav maga dla dzieci to dobry pomysł? A jak jest z krav magą dla dorosłych? Wszystko o krav madze w Poznaniu!

krav-maga-podstawowe-techniki-samoobrony

Krav maga - podstawowe techniki samoobrony

Krav maga skupia się przede wszystkim na uczeniu samoobrony. Od wschodnich sztuk walki odróżnia ją to, że nie wykorzystuje widowiskowych chwytów, nie jest próbą doskonalenia siebie, lecz trenuje się ją po to, by móc w realnym życiu użyć wyuczonych technik do samoobrony. Poznaj podstawowe techniki krav magi.

boks-krakow-dla-poczatkujacych-jak-zaczac-trenowac-boks

Boks Kraków dla początkujących – jak zacząć trenować boks?

Zastanawiasz się nad rozpoczęciem zajęć boksu w Krakowie? Mamy dla Ciebie poradnik! Boks Kraków dla początkujących, młodzieży, dziewczyn… Każdy może zacząć trenować boks z trenerem personalnym bądź w klubie w Krakowie!

sporty-walki-wszystko-co-musisz-wiedziec-o-nokaucie

Sporty walki – wszystko co musisz wiedzieć o nokaucie

Jednym ze sposobów na rozstrzygnięcie zmagań w części sportów walki jest nokaut. Na czym on polega? Co dzieje się z zawodnikiem po nokaucie? Jak wygląda pierwsza pomoc w razie poważniejszych urazów po położeniu zawodnika na deski?

sporty-walki-trening-wzmacniajacy-palce

Sporty walki – trening wzmacniający palce

Mięśnie dłoni i placów są przeciążane codziennymi czynnościami. W przypadku osób trenujących sporty walki dochodzą także kolejne obciążenia tych partii ciała. Silne palce pozwalają bowiem na wykonywanie poszczególnych chwytów czy ciosów. Zobacz, na czym polega trening wzmacniający palce w sportach walki.

jak-trenowac-szybkosc-nog-w-sportach-walki

Jak trenować szybkość nóg w sportach walki?

Sprawne i szybkie poruszanie się po ringu należy do ważniejszych umiejętności zawodników sportów walki. Dzięki dużej szybkości nóg możliwe jest m.in. uniknięcie ciosów przeciwnika czy wykonanie skutecznych ataków. Na czym polega trening szybkości nóg w takich sportach walki jak boks, karate i MMA?

taekwondo-jak-rozciagac-sie-do-wysokich-kopniec

Taekwondo - jak rozciągać się do wysokich kopnięć?

Bez właściwego rozciągnięcia i rozgrzania mięśni nie są możliwe wysokie kopnięcia. W taekwondo duże znaczenie ma zatem trening elastyczności. Dzięki niemu ćwiczący, nawet zaskoczony przez napastnika na ulicy, będzie w stanie skutecznie się obronić. Oto, co powinien zawierać trening rozciągania w tym sporcie walki.

taekwondo-kroki-i-kopniecia

Taekwondo – kroki i kopnięcia

Nazwa taekwondo jest zbitką trzech wyrazów. Tae oznacza stopę, a więc wszystkie techniki wykonywane za pomocą nóg. Kwon to nazwa pięści a zarazem systemu pracy rękami. Do natomiast jest określeniem drogi. Oddaje duchowy element tej sztuki walki. System technik wykonywanych za pomocą nóg jest imponujący. Jakie kroki i kopnięcia znajdziemy w taekwondo?

psychologiczne-aspekty-samoobrony-jak-wybrac-wlasciwy-kurs

Psychologiczne aspekty samoobrony – jak wybrać właściwy kurs?

Mieszkasz w nieciekawej okolicy. Często zaczepiają cię na imprezach albo zwyczajnie wracasz nocą z pracy. Z jakiegoś powodu odczuwasz zagrożenie i chcesz coś z tym zrobić. Nie wiesz jak sobie poradzić, gdyby ktoś cię napadł. Stwierdzasz więc, że zapiszesz się na kurs samoobrony. Nauczysz się walczyć i eliminować zagrożenie. I tu pojawia się twój pierwszy problem. Ten rodzaj myślenia zakłada że walki nie da się uniknąć i nic nie możesz zrobić, żeby zapobiec napaści czy rabunkowi.

brazylijskie-jiu-jitsu-warszawa-jak-wybrac-klub

Brazylijskie Jiu Jitsu Warszawa – jak wybrać klub?

krav-maga-poznan-czy-to-trening-takze-dla-dzieci

Krav maga Poznań – czy to trening także dla dzieci?

krav-maga-podstawowe-techniki-samoobrony

Krav maga - podstawowe techniki samoobrony

boks-krakow-dla-poczatkujacych-jak-zaczac-trenowac-boks

Boks Kraków dla początkujących – jak zacząć trenować boks?

sporty-walki-wszystko-co-musisz-wiedziec-o-nokaucie

Sporty walki – wszystko co musisz wiedzieć o nokaucie

sporty-walki-trening-wzmacniajacy-palce

Sporty walki – trening wzmacniający palce

jak-trenowac-szybkosc-nog-w-sportach-walki

Jak trenować szybkość nóg w sportach walki?

taekwondo-jak-rozciagac-sie-do-wysokich-kopniec

Taekwondo - jak rozciągać się do wysokich kopnięć?

taekwondo-kroki-i-kopniecia

Taekwondo – kroki i kopnięcia

psychologiczne-aspekty-samoobrony-jak-wybrac-wlasciwy-kurs

Psychologiczne aspekty samoobrony – jak wybrać właściwy kurs?

{