Sekrety żeglarstwa – kursy względem wiatru

Sekrety żeglarstwa – kursy względem wiatru

Siłą napędową łodzi żaglowych jest wiatr. Ważne jest, by właściwie wykorzystać siłę oraz kierunek wiatru podczas żeglowania. Oto opis poszczególnych kursów względem wiatru, o których warto wiedzieć podczas żeglowania na wodzie.

Rola wiatru podczas żeglowania

żaglówka na wietrze wodzie płynie

Odpowiednie kontrolowanie napięcia żagla pozwala na optymalne wykorzystanie siły wiatru. Dzięki temu, w jaki sposób żagiel złapie wiatr łódź żaglowa może płynąć szybciej lub wolniej. Wiatr wiejący bezpośrednio na żagiel (pod wiatr) nie napędza żaglówki. Jest ona napędzana dzięki różnicy ciśnień wokół żagla. Wyższe ciśnienie występuje po stronie nawietrznej, niższe – po stronie zawietrznej. Wyższe ciśnienie kieruje się w stronę niższego, co powoduje powstanie na żaglu siły ciągu, prostopadłej do jego powierzchni. Właśnie ta siła napędza łodzie żaglowe.

W którą stronę wieje wiatr?

róża wiatrów kierunki i nazwy wiatrów żeglarstwo

Kurs względem wiatru oznacza kierunek, w którym płynie jednostka pływająca ze względu na wiatr. Jachty żaglowe mogą poruszać się z wiatrem, bokiem do wiatru oraz skosem pod wiatr. Niemożliwe jest jednak poruszanie się w tzw. kącie martwym, czyli pod wiatr. Im wiatr jest silniejszy, tym większy jest kąt martwy. Płynięcie łodzią żaglową w kierunku, z którego wieje wiatr jest jednak możliwe – stosuje się wtedy metodę, zwaną halsowaniem. Halsowanie polega na płynięciu zakosami pod wiatr. Żaglówkę kieruje się raz w lewą, raz w prawą stronę wykonując wiele zwrotów przez dziób.

Podstawowe kursy względem wiatru

Bajdewind (ćwierćwiatr)

Kurs względem wiatru, w którym wiatr wieje ze strony kąta martwego w stronę prostopadłą do łodzi żaglowej. Bajdewind jest najostrzejszym kursem względem wiatru. Oznacza to, że łódź żaglowa płynie najmocniej pod wiatr. Podczas żeglowania w bajdewindzie łódź łapie mocne przechyły tym mocniejsze im silniej wieje wiatr. Dlatego podczas żeglowania w tym kursie pływanie daje dużo frajdy ale jest też niebezpieczne ze względu na możliwość przewrócenia jachtu.

Półwiatr

Kurs względem wiatru, w którym wiatr wieje w kierunku prostopadłym do łodzi żaglowej (prosto z boku, od burty jednostki). Jest to najbezpieczniejszy kurs żeglowania. Jacht podczas pływania w półwietrze łapie umiarkowane przechyły i porusza się z dużą prędkością. 

Fordewind (pełny wiatr)

Kurs względem wiatru, w którym wiatr wieje prosto od strony rufy. Ten rodzaj wiatru umożliwia postawienie żagli w tzw. motyla oraz użycie dodatkowych żagli dla uzyskania większej prędkości. Płynąc fordewindem należy mocno wychylić bom tak by żagiel łapał jak największą powierzchnią wiatr. W pełnym wietrze należy dokładnie kontrolować łódź ponieważ zmiana kursu może skutkować zwrotem przez rufę i przeleceniem bomu nad pokładem. Wtedy cała załoga musi uważać na głowy, a na większych jednostkach chwila nieuwagi może oznaczać wyrzucenie przez bom za burtę. 

Baksztag

Kurs względem wiatru, w którym wiatr wieje z ukosa. Baksztag to wiatr wiejący w przestrzeni od prostopadłego do burty do wiatru wiejącego z rufy. Baksztag dzieli się na ostry, czyli taki, który jest bliższy półwiatrowi oraz pełny, który jest bliższy fordewindowi. Baksztag jest bezpiecznym kursem podczas którego jednostka jest stabilna i przewidywalna nawet podczas silniejszych porywów wiatru. 

Wiatr rzeczywisty, własny i pozorny

Wiatr, który powstaje wskutek warunków meteorologicznych i ukształtowania terenu w odniesieniu do nieruchomej jednostki pływającej jest nazywany wiatrem rzeczywistym. Pod pojęciem ‘wiatr własny’ kryje się wiatr wynikający z poruszania się łodzi (w warunkach bezwietrznych). Prędkość danej łodzi jest więc również prędkością wiatru własnego, natomiast kierunek jest przeciwny w stosunku do kierunku łodzi. Wiatr pozorny to suma wektorowa wiatru rzeczywistego i wiatru własnego. To właśnie wiatr pozorny bezpośrednio działa na żagiel i jest odczuwany na poruszającej się żaglówce. Kursy względem wiatru są zawsze określane w odniesieniu do wiatru pozornego. Kierunek i siła wiatru pozornego zmienia się wraz ze zmianą prędkości żaglówki oraz kursu względem wiatru.

Ostrzenie i odpadanie na łodzi żaglowej

Ostrzenie

Oznacza zmianę kursu na taki, w którym zmniejsza się kąt pomiędzy diametralną łodzi (linią łączącą dziób i rufę) a kierunkiem wiatru. Ostrzenie to również zmiana wiatru własnego oraz kierunku wiatru pozornego. Kursy ostre to takie, w których wiatr pozorny jest silniejszy (ostrzejszy niż wiatr rzeczywisty).

Odpadanie

Oznacza zmianę kursu na taki, w którym zwiększa się kąt pomiędzy diametralną łodzi a kierunkiem wiatru. Podczas odpadania również zmienia się kierunek wiatru własnego oraz pozornego. Przy odpadaniu mówi się o kursach pełnych. Kursy pełne to takie, w których wiatr jest słabszy i pełniejszy.

Dominika Górska 3 5 października 2016  4698

Dodaj komentarz

  • Misiek
    20 lipca 2017
    Mnie się podoba. Materiał dla laików. Ale jak ktoś się chce zorientować, to znajdzie tu wszystkie potrzebne informacje
  • Arek17
    10 października 2016
    Krótko i na temat. Sporo nieścisłości, ale dla początkującego wystarczy. Słownictwo też nie takie skomplikowane dla kogoś, kto się interesuje żeglarstwem. Raczej ci niezainteresowani nie czytają takich szczegółowych artykułów.
  • Jacek
    6 października 2016
    Ja zazwyczaj staram się pływać baksztagiem. Jest najprostszym z kursów. I bezpiecznym. Zazwyczaj żagluję z moją rodziną, dlatego to dla mnie takie ważne.

Artykuły z kategorii: Żeglarstwo

kartka-z-kalendarza-jesienne-zeglowanie-na-mazurach

Kartka z kalendarza – jesienne żeglowanie na Mazurach

W żeglarstwie jestem początkująca. Pod koniec września wybrałam się wraz z przyjaciółmi na Mazury. Zatrzymaliśmy się w Giżycku. Nasz cel – jezioro Niegocin. Drugie po Mikołajkach „zagłębie turystów”. Zobaczcie, jak wyglądała nasza żeglarska przygoda.

regaty-zawody-zeglarskie-w-polsce

Regaty - zawody żeglarskie w Polsce

Zarówno na świecie, jak i w Polsce organizowanych jest wyjątkowo dużo zawodów żeglarskich. Jedni biorą w nich udział, inni tylko obserwują wyścigi żaglówek. Oto przegląd najpopularniejszych regat w naszym kraju.

sekrety-zeglarstwa-etykieta-jachtowa-jak-zachowywac-sie-podczas-zeglowania

Sekrety żeglarstwa – etykieta jachtowa, jak zachowywać się podczas żeglowania

Żeglowanie to nie tylko samo pływanie i obsługa jednostki pływającej. Ważnym elementem jest właściwe zachowanie na jachcie czy w porcie, ale także dbanie o jacht. Poznaj najważniejsze zasady savoir vivre i etykiety jachtowej.

sekrety-zeglarstwa-odbijanie-od-pomostu-i-stawianie-zagli

Sekrety żeglarstwa – odbijanie od pomostu i stawianie żagli

Podczas żeglowania przydają się każde umiejętności. Nie da się jednak wyjść na głęboką wodę bez odbicia od pomostu. Duże znaczenie ma także stawianie żagli. Oto krótki poradnik dotyczący tych aspektów żeglowania.

rodzaje-jachtow-zaglowych

Rodzaje jachtów żaglowych

Jacht żaglowy to jednostka pływająca, którą wykorzystuje się w sporcie i turystyce. Jej głównym, a czasem jedynym napędem jest żagiel. Istnieje wiele możliwości podziału jachtów żaglowych. Poznaj je wszystkie.

sekrety-zeglarstwa-jak-zlozyc-wzniesc-maszt-na-jachcie

Sekrety żeglarstwa – jak złożyć/wznieść maszt na jachcie

Żeglarstwo. W okresie wakacyjnym rodzice z dziećmi, młodzież, osoby starsze wybierają się pod żagle. Zobaczcie procedurę składania masztu na małym jachcie żaglowym.

sekrety-zeglarstwa-rozne-warianty-cumowania-do-brzegu

Sekrety żeglarstwa – różne warianty cumowania do brzegu

Miejsce, w którym żeglujemy często samo podpowiada nam gdzie najlepiej cumować. Oto zestawienie najczęstszych miejsc, w których można cumować.

kurs-zeglarski-czego-sie-naucze

Kurs żeglarski – czego się nauczę?

Sprawdzona recepta na aktywny urlop nad wodą w Polsce lub za granicą? Wyjazd na żagle! Coraz więcej osób decyduje się wynająć łódkę na Mazurach i spędzić na niej kilka dni. Zanim jednak zdecydujecie się samodzielnie sterować jachtem, warto liznąć nieco wiedzy na temat żeglugi, najlepiej na kursie żeglarskim. Zobaczcie, jakich manewrów nauczycie się podczas kursu na żeglarza jachtowego oraz jak zdobyć patent, który uprawnia do wynajmu większych łodzi.

zeglarstwo-srodladowe-slonce-i-wiatr

Żeglarstwo śródlądowe - słońce i wiatr

Złap wiatr w żagle, chwyć za ster i wypłyń na jeziora. Na wodzie można zapomnieć o pracy, stresie, codziennym zmaganiu się z obowiązkami. Jest tylko łódka, woda i Twoja załoga. Pływanie jest dostępne dla każdego, kto opanuje podstawy manewrowania jachtem żaglowym. Zobaczcie, jak ten temat wygląda w praktyce.

kartka-z-kalendarza-jesienne-zeglowanie-na-mazurach

Kartka z kalendarza – jesienne żeglowanie na Mazurach

W żeglarstwie jestem początkująca. Pod koniec września wybrałam się wraz z przyjaciółmi na Mazury. Zatrzymaliśmy się w Giżycku. Nasz cel – jezioro Niegocin. Drugie po Mikołajkach „zagłębie turystów”. Zobaczcie, jak wyglądała nasza żeglarska przygoda.

regaty-zawody-zeglarskie-w-polsce

Regaty - zawody żeglarskie w Polsce

Zarówno na świecie, jak i w Polsce organizowanych jest wyjątkowo dużo zawodów żeglarskich. Jedni biorą w nich udział, inni tylko obserwują wyścigi żaglówek. Oto przegląd najpopularniejszych regat w naszym kraju.

sekrety-zeglarstwa-etykieta-jachtowa-jak-zachowywac-sie-podczas-zeglowania

Sekrety żeglarstwa – etykieta jachtowa, jak zachowywać się podczas żeglowania

Żeglowanie to nie tylko samo pływanie i obsługa jednostki pływającej. Ważnym elementem jest właściwe zachowanie na jachcie czy w porcie, ale także dbanie o jacht. Poznaj najważniejsze zasady savoir vivre i etykiety jachtowej.

sekrety-zeglarstwa-odbijanie-od-pomostu-i-stawianie-zagli

Sekrety żeglarstwa – odbijanie od pomostu i stawianie żagli

Podczas żeglowania przydają się każde umiejętności. Nie da się jednak wyjść na głęboką wodę bez odbicia od pomostu. Duże znaczenie ma także stawianie żagli. Oto krótki poradnik dotyczący tych aspektów żeglowania.

rodzaje-jachtow-zaglowych

Rodzaje jachtów żaglowych

Jacht żaglowy to jednostka pływająca, którą wykorzystuje się w sporcie i turystyce. Jej głównym, a czasem jedynym napędem jest żagiel. Istnieje wiele możliwości podziału jachtów żaglowych. Poznaj je wszystkie.

sekrety-zeglarstwa-jak-zlozyc-wzniesc-maszt-na-jachcie

Sekrety żeglarstwa – jak złożyć/wznieść maszt na jachcie

Żeglarstwo. W okresie wakacyjnym rodzice z dziećmi, młodzież, osoby starsze wybierają się pod żagle. Zobaczcie procedurę składania masztu na małym jachcie żaglowym.

sekrety-zeglarstwa-rozne-warianty-cumowania-do-brzegu

Sekrety żeglarstwa – różne warianty cumowania do brzegu

Miejsce, w którym żeglujemy często samo podpowiada nam gdzie najlepiej cumować. Oto zestawienie najczęstszych miejsc, w których można cumować.

kurs-zeglarski-czego-sie-naucze

Kurs żeglarski – czego się nauczę?

Sprawdzona recepta na aktywny urlop nad wodą w Polsce lub za granicą? Wyjazd na żagle! Coraz więcej osób decyduje się wynająć łódkę na Mazurach i spędzić na niej kilka dni. Zanim jednak zdecydujecie się samodzielnie sterować jachtem, warto liznąć nieco wiedzy na temat żeglugi, najlepiej na kursie żeglarskim. Zobaczcie, jakich manewrów nauczycie się podczas kursu na żeglarza jachtowego oraz jak zdobyć patent, który uprawnia do wynajmu większych łodzi.

zeglarstwo-srodladowe-slonce-i-wiatr

Żeglarstwo śródlądowe - słońce i wiatr

Złap wiatr w żagle, chwyć za ster i wypłyń na jeziora. Na wodzie można zapomnieć o pracy, stresie, codziennym zmaganiu się z obowiązkami. Jest tylko łódka, woda i Twoja załoga. Pływanie jest dostępne dla każdego, kto opanuje podstawy manewrowania jachtem żaglowym. Zobaczcie, jak ten temat wygląda w praktyce.