>

Kompendium wiedzy o witaminie A

Kompendium wiedzy o witaminie A

Witaminę A można spotkać także pod nazwami retinol, beta-karoten, akseroftol czy prowitamina A. Bez względu na nazwę – ma ona wiele właściwości prozdrowotnych. Odpowiada m.in. za zdrowy wygląd włosów, skóry i paznokci, utrzymanie prawidłowego wzroku czy metabolizmu białek. Zobacz, co powinieneś wiedzieć o witaminie A!

Skąd wiemy o witaminie A?

Witamina A należy do najwcześniej odkrytych witamin. Co ciekawe, o skutkach jej niedoboru przekonali się już starożytni Grecy, Rzymianie i Egipcjanie. Już wtedy także pojawiło się określenie kurza ślepota. Leczono ją podając choremu surową wątrobę. Nie wiedziano jednak jeszcze, że to niedobory witaminy A odpowiadają za tę dolegliwość. Ten związek ustalono dopiero na przełomie XIX i XX wieku. Witaminę A – w tranie – odkryli Elmer McCollum i Marguerite Davis w 1913 roku.

Za co jest odpowiedzialna witamina A?
Wszystko o witaminie A

Witamina A ma swój udział w wielu procesach zachodzących w organizmie. Dzięki niej jest możliwy metabolizm hormonów steroidowych oraz białek. Jej działanie obejmuje więc syntezę białek oraz przemiany tłuszczów, wspomaganie odbudowywania się komórek, a także prawidłowy przebieg procesów wzrostowych. Ta witamina umożliwia również prawidłowe widzenie. Dzieje się tak za sprawą wytwarzania rodopsyny – składnika odpowiedzialnego za właściwe funkcjonowanie narządu wzroku. Niedobory witaminy A powodują tzw. kurzą ślepotę, czyli ograniczoną zdolność widzenia po ciemku. Co więcej, witamina A ma wpływ na pracę układu immunologicznego oraz budowanie szkliwa nazębnego. Jest także odpowiedzialna za utrzymanie prawidłowego stanu skóry, błon śluzowych, włosów i paznokci. Co ciekawe, witamina A może również zapobiegać nowotworom jelita grubego, piersi, płuc i stercza.

Przyjmuje się, że normą dla zdrowego dorosłego człowieka jest spożywanie 800-1000 µg witaminy A dziennie. Około 80 % powinno pochodzić z beta-karotenu, a jedynie 20 % – z retinolu.

Witamina A – gdzie możemy ją znaleźć?

Witamina A pozyskiwana z naturalnych produktów jest o wiele lepiej przyswajalna przez organizm niż ta zawarta w suplementach diety. Najwięcej witaminy A znajdziemy w:

- pełnotłustym mleku, maśle i produktach mlecznych;

- wątrobie i podrobach;

- tłustych rybach, także w tranie.

Jednym z podstawowych źródeł aktywnej formy tej witaminy jest prowitamina A – obecna w roślinnych produktach spożywczych. Znajdziemy ją m.in. w słodkich ziemniakach, jarmużu, marchwi, szpinaku, pomidorach czy dyni.

Skąd biorą się niedobory witaminy A w organizmie?
niedobory witaminy A

Za najczęstszą przyczynę uznaje się upośledzone wchłanianie się witaminy A w organizmie. Powodem może być jednak źle ułożona dieta (zbyt małe ilości tłuszczów i białka). Wpływ ma również palenie papierosów oraz picie alkoholu.

Czytaj także: Kompendium wiedzy o witaminie C

Jak objawiają się niedobory witaminy A?

Nietrudno zauważyć konsekwencje niewystarczającej ilości witaminy A w organizmie. Jedną z najbardziej znanych i charakterystycznych jest tzw. kurza ślepota. Polega ona na pogorszeniu się wzroku, a szczególnie niemożności widzenia w godzinach wieczornych. Niedobory mogą się też objawiać łamliwością i kruchością paznokci, wypadaniem i przesuszaniem włosów, a w niektórych przypadkach nawet łysieniem plackowatym. Zdarzają się również wysypki na skórze, skóra staje się szorstka, szczególnie w okolicach łokci, kolan, ramion i ud, pojawia się spotęgowane uczucie zmęczenia czy utrata apetytu. Powyższe skutki można zaobserwować gołym okiem. Doprowadzenie do niedoboru witaminy A jest jednak procesem długotrwałym. Jest ona bowiem magazynowana w wątrobie – ilość witaminy A (bez dostarczania jej z zewnątrz) wystarcza na prawidłowe funkcjonowanie organizmu przez kilka miesięcy.

Jak objawiają się nadmiary witaminy A?
Suplementacja witaminy A

Niedobrze jest także przesadzić z ilością witaminy A w organizmie. Jej nadmiar może spowodować m.in. bóle stawów i głowy, drażliwość, zaburzenia pracy układu trawienia, suchą i swędzącą skórę, wypadanie włosów czy uczucie zmęczenia. Co więcej, konsekwencją zbyt dużych ilości witaminy A w organizmie może być również upośledzenie pracy wątroby. Na taką sytuację w szczególności powinny uważać kobiety w ciąży. Podwyższony poziom witaminy A w organizmie zwiększa ryzyko pojawienia się wad płodu.

Zdrowe oczy i skóra dzięki witaminie A

Rodopsyna jest barwnikiem wzrokowym zlokalizowanym w pręcikach siatkówki oka. W jej składzie znajdziemy również witaminę A. Tym samym uczestniczy ona w procesie widzenia. Niedobory czy nadmiary witaminy A to nie tylko kurza ślepota. Może pojawić się również suchość w gałce ocznej, w ekstremalnych przypadkach prowadząca do wysychania spojówki i rogówki, a nawet – mętnienia i rozmiękczania rogówki.

Witamina A jest chętnie stosowana w dermatologii. Posiada bowiem właściwości regenerujące i ochraniające naskórek. Ponadto, ma wpływ na zachowanie prawidłowego poziomu wody w skórze. Bierze również udział w niwelowaniu zmarszczek i przebarwień. Dostarczenie odpowiednich ilości witaminy A do organizmu poprawia więc nawilżenie, jędrność i elastyczność skóry. Dermatolodzy wykorzystują witaminę A także jako środek wspomagający leczenie trądziku. Warto zadbać o włączenie witaminy A do diety na młody i zdrowy wygląd.

Prowitamina A, czyli znany nam beta-karoten, ogranicza działanie promieniowania UV. Tym samym staje się wewnętrznym filtrem słonecznym.

Ważne! Witamina A zawarta w artykułach spożywczych wytraca się pod wpływem wysokiej temperatury (np. gotowania), tlenu oraz światła. Przykładowo, gotowanie może doprowadzi do utraty witaminy A nawet na poziomie 10-30 %.

Bezpieczna suplementacja witaminy A

Jak już wspomnieliśmy, zarówno nadmiary, jak i niedobory witaminy A mogą powodować nieprzyjemne, a nawet niebezpieczne dolegliwości. Ważne jest więc umiejętne jej dostarczanie. Jeśli podejrzewasz u siebie niedobór lub nadmiar witaminy A – zgłoś się do lekarza. W razie potrzeby zaleci zmianę diety lub dodatkową suplementację witaminy A. Dobrym wyjściem jest również stosowanie planu żywieniowego ułożonego przez dietetyka. W ten sposób mamy pewność, że zachowane są w nim właściwe proporcje składników odżywczych i witamin.

Chcesz przeczytać cały artykuł?

admin 3 24 września 2018  < 1000

Dodaj komentarz

  • 7 grudnia 2018
    Mnie się witamina A kojarzyła tylko z marchewką, a tu się okazuje, że najwięcej jest jej w mleku i przetworach mlecznych. Bardzo ciekawy materiał!
  • Karola
    26 września 2018
    Poza witaminą C wydaje mi się, że właśnie witamina A jest najważniejsza
  • Daniel
    24 września 2018
    A mnie natomiast się wydaje, że nie można mówić o wyższości jednej witaminy nad drugą - w końcu każda z nich ma swoją rolę w organizmie, a jak ich brakuje - to są choroby...

Artykuły z kategorii: Zdrowie i odżywianie

dietetyczne-dania-z-cukinii-przepisy-na-fit-cukinie

Dietetyczne dania z cukinii – przepisy na fit cukinię

Cukinia jest jednym ze zdrowszych warzyw. Sprawdza się szczególnie u osób będących na diecie. Oto przepisy na proste i zdrowe dania z cukinii – idealne na zimowy obiad!

sok-z-aloesu-na-odchudzanie

Sok z aloesu na odchudzanie?

Aloes jest rośliną o wszechstronnym zastosowaniu. Obecnie jest wykorzystywany do produkcji suplementów, napojów, soków… Wiadomo, że przyspiesza gojenie się ran czy działa przeciwzapalne. Okazuje się jednak, że sok z aloesu ma także inne właściwości. Czy sok z aloesu jest dobry na odchudzanie? Przekonajmy się!

naturalna-energia-guarana-przed-treningiem

Naturalna energia – guarana przed treningiem?

Przedtreningówki energetyczne nie są obce nawet początkującym bywalcom siłowni. W końcu każdy chce jak najszybciej osiągnąć zamierzony cel treningowy. Liczy się to, by na treningu mieć jak najwięcej energii i wykonać plan jak najlepiej. Znamy więc kofeinę, taurynę, yerba mate… A jak sprawa ma się z guaraną? Oto kompendium wiedzy o guaranie w kontekście treningów!

ile-czasu-trening-po-posilku

Ile czasu trening po posiłku?

Właśnie, kiedy trening po posiłku? Pora spożywania posiłków jest nieodłącznym elementem dobrze ułożonego planu treningowego. Czas odstępu przed treningiem różni się jednak w zależności od rodzaju posiłku. Ile trzeba czekać z treningiem po pierwszym posiłku, obiedzie, przekąsce czy wypiciu shake’a? Zobacz, czym grozi zbyt szybkie lub zbyt późne zjedzenie posiłku w stosunku do sesji treningowej.

zdrowie-czy-kwasek-cytrynowy-jest-szkodliwy

Zdrowie: Czy kwasek cytrynowy jest szkodliwy?

Oznaczenie E330, które posiada kwasek cytrynowy nikogo nie zachęca. Ciągle powielane są opinie o tym, że wszystko co na „E” jest niezdrowe. Ale czy tak jest w istocie? Czy kwasek cytrynowy jest zdrowy? Postanowiliśmy sprawdzić, jaki jest skład kwasku cytrynowego oraz jego wpływ na zdrowie.

dobry-dietetyk-lublin-jak-go-wybrac-skuteczne-odchudzanie-w-lublinie

Dobry dietetyk Lublin – jak go wybrać? Skuteczne odchudzanie w Lublinie!

Jak wybrać dietetyka? Szczególnie w tak dużym mieście, jak Lublin? Czy jest sposób na skuteczne odchudzanie z dietetykiem? Oczywiście, że tak! Zobaczcie co powinien mieć dobry dietetyk Lublin!

jakie-owoce-jesc-zima

Jakie owoce jeść zimą?

Dostarczanie do organizmu warzyw i owoców powinno stanowić podstawę każdej diety. W okresie zimowym natomiast warto skupić się na jedzeniu owoców sezonowych. Dzięki nim można uzupełnić dietę w witaminy i zachować zdrowie. Jakie owoce jeść zimą? Oto owoce, które warto jeść w sezonie zimowym.

naturalna-energia-sproszkowany-korzen-maca

Naturalna energia – sproszkowany korzeń maca

Korzeń maca. W medycynie ludowej traktowany jako afrodyzjak. Obecnie – roślina, na bazie której powstają wszechstronne suplementy diety. Sproszkowany korzeń maca poleca się m.in. zabieganym, zapracowanym i zestresowanym osobom. Maca suplement diety może bowiem w naturalny sposób przywrócić witalność i dodać energii. Jak wykorzystać sproszkowany korzeń maca w swojej rutynie treningowej?

jedzenie-spowalniajace-metabolizm-czego-unikac

Jedzenie spowalniające metabolizm – czego unikać?

Metabolizm odpowiada za zapotrzebowanie organizmu na kalorie. W dużej mierze to od tempa metabolizmu zależy charakter treningu czy komponowanie diety. Ważne jest więc, by dostosowywać posiłki do wymagań metabolizmu. Jakie artykuły spożywcze mają jednak negatywny wpływ na jego działanie? Jak spowolnić metabolizm? A co pobudza metabolizm?

naturalne-odchudzanie-zielony-mlody-jeczmien-zalety

Naturalne odchudzanie – Zielony młody jęczmień zalety!

Młody jęczmień tabletki, młody jęczmień proszek, młody jęczmień rozdrobniony… W sklepach ze zdrową żywnością aż huczy od zalet młodego jęczmienia i jego rodzajów. Czym tak właściwie jest ta roślina? Jaki jest jej wpływ na organizm, a dokładniej – jak pomaga w odchudzaniu? Poznajcie zielony młody jęczmień!

dietetyczne-dania-z-cukinii-przepisy-na-fit-cukinie

Dietetyczne dania z cukinii – przepisy na fit cukinię

sok-z-aloesu-na-odchudzanie

Sok z aloesu na odchudzanie?

naturalna-energia-guarana-przed-treningiem

Naturalna energia – guarana przed treningiem?

ile-czasu-trening-po-posilku

Ile czasu trening po posiłku?

zdrowie-czy-kwasek-cytrynowy-jest-szkodliwy

Zdrowie: Czy kwasek cytrynowy jest szkodliwy?

dobry-dietetyk-lublin-jak-go-wybrac-skuteczne-odchudzanie-w-lublinie

Dobry dietetyk Lublin – jak go wybrać? Skuteczne odchudzanie w Lublinie!

jakie-owoce-jesc-zima

Jakie owoce jeść zimą?

naturalna-energia-sproszkowany-korzen-maca

Naturalna energia – sproszkowany korzeń maca

jedzenie-spowalniajace-metabolizm-czego-unikac

Jedzenie spowalniające metabolizm – czego unikać?

naturalne-odchudzanie-zielony-mlody-jeczmien-zalety

Naturalne odchudzanie – Zielony młody jęczmień zalety!

{